زندگي نامه

« زندگينامة آيت الله محمد موسوي بجنوردي »

آيت الله دكترسيد محمد موسوي بجنوردي در سال 1322 در نجف اشرف متولد شد ولي در شناسنامه وي 1324 به عنوان سال تولد رقم خورده است. ايشان تحصيلات علوم حوزوي و ديني خود را در ايران و نجف اشرف به انجام رساندند. وي به مدت 30 سال در محضر استادان درجه اول فقه واصول و فلسفه از جمله مرحومان امام خميني(س), پدر معظم ايشان آيت الله العظمي ميرزا سيد حسن بجنوردي ـ صاحب كتاب القواعد الفقهيه و مرجع تقليد وقت ـ آيت الله خويي و آيت ‏الله حكيم در حوزهْ نجف اشرف به فراگيري علوم ديني پرداخت. موسوي بجنوردي كه دروس جديد و حوزوي را با هم مي‏خواند در 18 سالگي كفايتين (سطح 3) را به پايان رساند. وي كفايتين, شرح منظومه ملاهادي سبزواري و اسفار را نزد آيت الله  شيخ صدرا بادكوبه ‏اي خواند و در سال 1340 درس خارج را نزد پدر بزرگوار خود و حضرت آيت الله العظمي سيد محسن حكيم گذراند.
پس از تبعيد حضرت امام خميني(س) به نجف اشرف در بهار 1344 يكي از شاگردان هميشگي دروس ايشان در تمام 14 سال اقامتشان, سيد محمد موسوي بجنوردي بود. همزمان با حضور در درس خارج امام, موسوي بجنوردي به مدت 12 سال در كلاسهاي آيت الله العظمي خويي نيز حاضر مي‏شدند. ايشان در طول اين مدت در مسجد جامع نجف اشرف (هندي) رسائل, مكاسب و كفايتين را به زبان عربي براي شيعيان كشورهاي عرب زبان همچون عراق, لبنان, سوريه و مصر تدريس مي‏كردند.
سيدعباس موسوي و شيخ راغب حرب از شهداي برجسته حزب الله لبنان از شاگردان آيت ‏الله موسوي بجنوردي در آن دوران بودند.
رابطهْ استاد و شاگردي آيت الله موسوي بجنوردي با حضرت امام چنان محكم شد كه پس از مراجعت امام از نجف به پاريس وي نيز حضرت امام را همراهي كردند.
موسوي بجنوردي پس از پيروزي انقلاب به ايران آمدند و در دفتر استفتائات حضرت امام مشغول به كار شدند. در سال 1359 به دستور امام راحل, دادگاه عالي قضات را راه ‏اندازي كرد. ايشان از سال 1360 به مدت دو دوره تا سال 1368 به عضويت شوراي عالي قضايي درآمدند كه تا ارتحال حضرت امام و تغيير در قانون اساسي (كه منجر به حذف شوراي عالي قضايي شد) ادامه داشت. در اين شورا بخش مهمي از تدوين قوانين و اصلاحيه ‏هاي مربوط به قانون مدني, آيين دادرسي كيفري, قانون مجازات اسلامي و نظارت مستقيم براحكام همة‌ دادگاهها بر عهدة ايشان بوده. همزمان با اين فعاليتهاي اجتماعي و امور اجرايي كار تدريس و تحقيق در دانشكده ‏هاي حقوق دانشگاه هاي شهيد بهشتي, تربيت مدرس و نيز دانشكدة الهيات دانشگاه تهران را دنبال كردند. در سال 1368 به رتبة دانشياري و در فروردين سال 1382 به رتبه استادي رسيدند و تا كنون رسماً در دانشكده ‏هاي حقوق و الهيات دانشگاههاي قم (كارشناسي ارشد), تربيت مدرس, تهران, امام صادق(ع), شهيد بهشتي, آزاد (كارشناسي ارشد و دكتري) و پژوهشكدة امام خميني(س) و انقلاب اسلامي (كارشناسي ارشد), موسسة عالي بانكداري ايران (كارشناسي ارشد) مشغول به تدريس در اين مراكز هستند و همچنين دو درس خارج فقه و اصول را هر روز در حوزة علميه تدريس مي‏ كنند.
ايشان از سال 1371 عضو هيأت علمي و رياست گروه الهيات دانشگاه تربيت معلم(خوارزمي) بودند و درحال حاضر رئيس گروه الهيات و رشتة حقوق و علوم سياسي اين دانشگاه مي ‏باشند.
از ايشان در داخل كشور بيش از 40 مقاله درمجلات علمي و 13 جلد كتاب با عناوين زير منتشر شده است كه بعضاً عنوان كتب درسي رشتة حقوق در دوره‏هاي كارشناسي ارشد و دكتري مورد توجه استادان و دانشجويان قرار گرفته است.
- عقد ضمان؛
- علم اصول؛
- فقه تطبيقي؛
- فقه تطبيقي, بخش جزايي(جلد دوم)؛
- قواعد فقهيه جلد 1, 2؛
- مجموعه مقالات فقهي, حقوقي, فلسفي و اجتماعي1،2،3،4،5،6
- مصادر التشريع عندالامامية و السنة (به زبان عربي)؛
- مقالات اصولي.
آيت الله موسوي بجنوردي از اواسط دهة هفتاد ارتباطات علمي مستمري با دانشكده حقوق دانشگاه محمد الخامس مراكش داشته است. ايشان رفت و آمد و تدريس در مراكش را بسيار مفيد دانسته و از اين بابت بسيار اظهار خرسندي داشته ‏اند.
سال گذشته آيت الله موسوي بجنوردي به دانشگاه سن ژوزف (القديس يوسف) لبنان دعوت شدند و جلسات علمي را در آن دانشگاه كه شاخه‏اي از دانشگاه سوربن مي‏باشد, برگزار كردند.
در ارديبهشت 1381 آيت الله موسوي بجنوردي به دعوت دكتور سيد طنطاوي شيخ الازهر به مصر رفت و ضمن ارائة جلساتي در خصوص «نقش عقل در شريعت» ارتباطات علمي را با دانشگاه الازهر و عين الشمس برقرار كردند.